GPSR-woordenlijst: de begrippen die bepalen wie verantwoordelijk is

GPSRWettelijk begrip

De verordening inzake algemene productveiligheid (General Product Safety Regulation), Verordening (EU) 2023/988. Ze geldt sinds 13 december 2024 in de hele EU en verving de vroegere richtlijn algemene productveiligheid 2001/95/EG. Ze legt veiligheidsplichten vast voor consumentenproducten die nog niet onder specifiekere EU-productwetgeving vallen.Bron: Verordening (EU) 2023/988

Verantwoordelijke persoonWettelijk begrip

De in de EU gevestigde marktdeelnemer die voor een product onder de GPSR verantwoordelijk is voor de wettelijk vastgelegde taken. Het is een rol, geen functietitel: afhankelijk van de toeleveringsketen kan het een fabrikant in de EU zijn, een importeur, een schriftelijk aangewezen gemachtigde of een fulfilmentdienstverlener.Bron: GPSR artikel 16

GemachtigdeWettelijk begrip

Een in de EU gevestigde persoon met een schriftelijk mandaat van de fabrikant om namens de fabrikant bepaalde taken uit te voeren. Een gemachtigde kan de rol van verantwoordelijke persoon vervullen, maar de twee begrippen zijn niet inwisselbaar: verantwoordelijke persoon benoemt de plicht, gemachtigde benoemt één manier om die in te vullen.Bron: GPSR artikel 3 en artikel 16

MarktdeelnemerWettelijk begrip

De verzamelnaam voor de fabrikant, de gemachtigde, de importeur, de distributeur, de fulfilmentdienstverlener of elke andere natuurlijke of rechtspersoon die verplichtingen heeft bij het vervaardigen of op de markt aanbieden van producten.Bron: GPSR artikel 3

ImporteurWettelijk begrip

De in de EU gevestigde natuurlijke of rechtspersoon die een product uit een derde land in de EU in de handel brengt. Zit de fabrikant buiten de EU en is er geen gemachtigde aangewezen, dan is meestal de importeur de marktdeelnemer die de taken van de verantwoordelijke persoon draagt.Bron: GPSR artikel 3

FulfilmentdienstverlenerWettelijk begrip

Een aanbieder die ten minste twee van deze diensten levert voor producten die niet van hem zijn: opslag, verpakking, adressering en verzending. Hij wordt pas als laatste optie de verantwoordelijke marktdeelnemer, wanneer er geen fabrikant, importeur of gemachtigde met mandaat in de EU gevestigd is.Bron: GPSR artikel 3

Artikel 16Wettelijk begrip

Het GPSR-artikel waarin staat dat een product onder de GPSR alleen in de EU in de handel mag worden gebracht als er een in de EU gevestigde marktdeelnemer is die verantwoordelijk is voor vastgelegde taken. Het artikel eist ook dat de naam of geregistreerde handelsnaam of het merk, het postadres en het elektronische adres van die marktdeelnemer op het product, de verpakking, het pakket of een begeleidend document staan.Bron: Verordening (EU) 2023/988

Artikel 19Wettelijk begrip

Het GPSR-artikel over verkoop op afstand. Een online aanbod van een product onder de GPSR moet daarom duidelijk en zichtbaar tonen: de identiteit en contactgegevens van de fabrikant, de gegevens van de verantwoordelijke persoon als de fabrikant buiten de EU zit, informatie waarmee het product te herkennen is, waaronder een afbeelding, en alle toepasselijke waarschuwingen of veiligheidsinformatie.Bron: Verordening (EU) 2023/988

Artikel 4 van Verordening (EU) 2019/1020Wettelijk begrip

De markttoezichtregel die de vier mogelijke routes voor een in de EU gevestigde marktdeelnemer opsomt, met de bijbehorende taken: documenten beschikbaar houden, samenwerken met de autoriteiten en corrigerende maatregelen nemen. Deze bron wordt meestal samen met de GPSR-regel over de verantwoordelijke persoon gelezen om te bepalen welke marktdeelnemer de plicht draagt.Bron: Verordening (EU) 2019/1020

In de handel brengenWettelijk begrip

Het voor het eerst op de markt van de Unie aanbieden van een product. Dat moment telt, omdat de verantwoordelijke marktdeelnemer er vóór dit punt moet zijn, niet pas als er een probleem opduikt.Bron: GPSR artikel 3

Schriftelijk mandaatWettelijk begrip

Het document waarmee een fabrikant een gemachtigde aanwijst en vastlegt voor welke producten en taken dat geldt. Zonder schriftelijk mandaat waarin de producten genoemd worden, maken de gegevens van een dienstverlener op een etiket die dienstverlener nog niet tot de verantwoordelijke marktdeelnemer voor die producten.Bron: GPSR artikel 16

Technische documentatieWettelijk begrip

De stukken die een fabrikant moet opstellen en bewaren, met de interne risicoanalyse en een beschrijving van hoe het product aan het algemene veiligheidsvereiste voldoet. De verantwoordelijke marktdeelnemer moet deze documentatie op verzoek aan een markttoezichtautoriteit kunnen geven.Bron: GPSR artikel 9

RisicoanalyseWettelijk begrip

De interne analyse van de gevaren van een product, het voorzienbare gebruik en misbruik, de gebruikers die risico lopen en de maatregelen die die gevaren beheersen. Het is het bewijs achter een veiligheidsclaim; een certificaat of een testrapport alleen is geen risicoanalyse.Bron: GPSR artikel 9

Safety GateWettelijk begrip

Het snelle waarschuwingssysteem van de EU voor gevaarlijke non-food consumentenproducten, vroeger bekend als RAPEX. Autoriteiten publiceren er meldingen over producten waarvan is vastgesteld dat ze een risico vormen; door het te volgen merkt een marktdeelnemer dat een vergelijkbaar product is gemeld.Bron: GPSR hoofdstuk VII

Safety Business GatewayWettelijk begrip

Het portaal van de Commissie waarmee marktdeelnemers autoriteiten informeren over een product dat een risico vormt, en waarlangs ongevallen worden gemeld. Het is de tegenhanger voor bedrijven van de openbare Safety Gate.Bron: GPSR artikel 20 en artikel 35

MarkttoezichtautoriteitWettelijk begrip

De nationale autoriteit in elke lidstaat die bevoegd is om producten te controleren, documentatie op te vragen en corrigerende maatregelen te bevelen. De verantwoordelijke marktdeelnemer is het aanspreekpunt waar deze autoriteiten zich toe wenden.Bron: Verordening (EU) 2019/1020

Corrigerende maatregelWettelijk begrip

De maatregelen die worden genomen als blijkt dat een product een risico vormt, van het corrigeren van informatie tot uit de handel nemen of terugroepen bij consumenten. De verantwoordelijke marktdeelnemer moet aan deze maatregelen meewerken voor de producten die hij dekt.Bron: GPSR artikel 16 en hoofdstuk VII

ConformiteitsverklaringWettelijk begrip

Een ondertekende verklaring van de fabrikant dat een product voldoet aan de eisen van de specifieke EU-wetgeving die erop van toepassing is. De GPSR zelf kent geen conformiteitsverklaring; het document volgt uit productspecifieke regels, zoals de wetgeving voor speelgoed, elektrische apparatuur of radioapparatuur.Bron: Productspecifieke EU-wetgeving

CE-markeringWettelijk begrip

De verklaring van de fabrikant dat een product voldoet aan de specifieke EU-wetgeving die de markering voorschrijft. De GPSR voert geen CE-markering in en er bestaat geen GPSR-certificaat; een product dat alleen onder de GPSR valt, krijgt geen CE-markering vanwege de GPSR.Bron: Productspecifieke EU-wetgeving

GPSDWettelijk begrip

De richtlijn algemene productveiligheid 2001/95/EG, het voorgaande kader. Ze is ingetrokken en vervangen door de GPSR, die sinds 13 december 2024 geldt.Bron: Richtlijn 2001/95/EG

General Product Safety Regulations 2005 (VK)Wettelijk begrip

Britse wetgeving die de vroegere EU-richtlijn 2001/95/EG omzette en in Groot-Brittannië nog steeds geldt. Ze deelt het acroniem GPSR, maar is een ander instrument dan Verordening (EU) 2023/988; alleen de EU-verordening schept de plicht om een verantwoordelijke persoon in de EU te hebben. Voor Noord-Ierland gelden aparte regelingen.Bron: SI 2005/1803, Verenigd Koninkrijk

ProductfamilieContractbegrip Grüner Baum

Geen GPSR-categorie. Het is de eenheid waarop Grüner Baum zijn prijs baseert: producten met hetzelfde beoogde gebruik, dezelfde materiaalopbouw, hetzelfde basisontwerp, dezelfde productiemethode en dezelfde veiligheidsrisico's worden als één familie beoordeeld, en varianten die alleen in kleur of maat verschillen, blijven daar normaal gesproken binnen. Een ander beoogd gebruik, materiaal, elektrische eigenschap, andere leeftijdsgroep of specifiek regelgevend kader maakt er een aparte familie van.Bron: Gepubliceerde voorwaarden van Grüner Baum GmbH

SKUContractbegrip Grüner Baum

Een stock-keeping unit: één verkoopbare variant, zoals een kleur of maat. Het is een commercieel kenmerk, geen juridisch. Grüner Baum stelt geen limiet aan het aantal SKU's binnen een geaccepteerde productfamilie, dus varianten van één model vermenigvuldigen de vergoeding niet.Bron: Gepubliceerde voorwaarden van Grüner Baum GmbH

Toepassingsgebied van de GPSRWettelijk begrip

De GPSR geldt voor consumentenproducten die in de EU in de handel worden gebracht of op de markt worden aangeboden, voor zover geen specifieke EU-wetgeving hetzelfde veiligheidsaspect regelt. Bestaan er productspecifieke regels, zoals voor speelgoed of elektrische apparatuur, dan gelden die eerst en vult de GPSR de lacunes aan.Bron: GPSR artikel 2

UitzonderingenWettelijk begrip

Categorieën waar de verordening niet voor geldt, waaronder geneesmiddelen voor mens of dier, levensmiddelen en diervoeder, levende planten en dieren, dierlijke bijproducten, gewasbeschermingsmiddelen, luchtvaartuigen en antiquiteiten. Ook tweedehands producten die worden geleverd om vóór gebruik te worden gerepareerd of gereviseerd, vallen erbuiten als de leverancier de afnemer daarover informeert.Bron: GPSR artikel 2, lid 2

Algemeen veiligheidsvereisteWettelijk begrip

De kernplicht dat marktdeelnemers alleen veilige producten in de handel brengen of op de markt aanbieden. Alle andere regels in de verordening ondersteunen deze verplichting; een product kan aan elke documentatieregel voldoen en toch niet aan dit vereiste.Bron: GPSR artikel 5

Ernstig risicoWettelijk begrip

Een risico dat snel ingrijpen en opvolging vereist, ook als de gevolgen niet direct optreden. De indeling is belangrijk omdat ze een snellere melding aan de autoriteiten in gang zet en in de praktijk het verschil maakt tussen een routinecorrectie en een dringende terugroepactie.Bron: GPSR artikel 3

Uit de handel nemenWettelijk begrip

Elke maatregel die moet voorkomen dat een product dat zich in de toeleveringsketen bevindt, op de markt wordt aangeboden. Het stopt de verdere verkoop, maar vraagt consumenten niet om iets terug te sturen – dat is terugroepen.Bron: GPSR artikel 3

TerugroepenWettelijk begrip

Elke maatregel die erop gericht is een product terug te krijgen dat al aan de consument beschikbaar is gesteld. Een terugroepactie bereikt de mensen die het product bezitten; uit de handel nemen bereikt alleen de toeleveringsketen. De twee worden vaak verward en kennen verschillende meldplichten.Bron: GPSR artikel 3 en artikel 35

TraceerbaarheidWettelijk begrip

Het vermogen om een product te identificeren en door de toeleveringsketen te volgen, ondersteund door een type-, partij- of serienummer op het product of de verpakking. Voor bepaalde producten kan de Commissie een uitgebreider traceerbaarheidssysteem verplicht stellen.Bron: GPSR artikel 18 en artikel 9, lid 5

EPR – uitgebreide producentenverantwoordelijkheidAanverwant regime, niet de GPSR

Niet de GPSR. EPR-regelingen laten producenten betalen voor de verwerking van verpakkingen, elektrische apparatuur en batterijen aan het einde van hun levensduur, en vereisen vaak een aparte nationale gemachtigde. Een EPR-gemachtigde is geen verantwoordelijke persoon onder de GPSR, en een EPR-registratie vervult de GPSR-plicht niet.Bron: Nationale wetgeving voor verpakkingen, AEEA en batterijen

PPWRAanverwant regime, niet de GPSR

Niet de GPSR. De EU-regels voor verpakkingen en verpakkingsafval gaan over het ontwerp van verpakkingen, recycleerbaarheid en afvalverplichtingen. Een gemachtigde voor verpakkingen dekt alleen die plichten en neemt niet de GPSR-rol van verantwoordelijke persoon op zich voor het product in de verpakking.Bron: EU-wetgeving voor verpakkingen en verpakkingsafval

UKCAAanverwant regime, niet de GPSR

Niet de GPSR en geen EU-markering. De Britse UKCA-markering (UK Conformity Assessed) geldt voor goederen die onder Britse regels op de markt van Groot-Brittannië komen. Een aanstelling als EU-verantwoordelijke persoon zegt niets over UKCA, en omgekeerd.Bron: Britse conformiteitswetgeving

Aangemelde instantieAanverwant regime, niet de GPSR

Geen GPSR-begrip. Een aangemelde instantie is een conformiteitsbeoordelingsinstantie die is aangewezen onder specifieke EU-wetgeving, zoals de regels voor speelgoed of machines. De GPSR vereist geen aangemelde instantie en kent geen goedkeuring, dus geen enkele organisatie kan een product als GPSR-conform certificeren.Bron: Productspecifieke EU-conformiteitswetgeving

DistributeurWettelijk begrip

Elke marktdeelnemer in de toeleveringsketen, anders dan de fabrikant of de importeur, die een product op de markt aanbiedt. Een distributeur moet vóór de verkoop controleren of het product de vereiste gegevens van de fabrikant en de verantwoordelijke persoon en de nodige waarschuwingen draagt, en mag geen product leveren waarvan hij weet of moet aannemen dat het onveilig is.Bron: GPSR artikel 3 en artikel 12

OnlinemarktplaatsWettelijk begrip

Een aanbieder van een tussenhandelsdienst waarmee consumenten overeenkomsten op afstand met handelaren kunnen sluiten. Marktplaatsen hebben eigen plichten: een centraal contactpunt registreren, bevelen van autoriteiten uitvoeren en hun interface zo inrichten dat verkopers de verplichte informatie voor verkoop op afstand kunnen tonen. De marktplaats is niet de verantwoordelijke persoon voor de producten die ze aanbiedt.Bron: GPSR artikel 3 en artikel 22

Op de markt aanbiedenWettelijk begrip

Elke levering van een product voor distributie, consumptie of gebruik op de markt van de Unie in het kader van een handelsactiviteit. Dit verschilt van in de handel brengen, wat alleen de eerste zo'n levering is; elke latere verkoop is een aanbieden op de markt.Bron: GPSR artikel 3

Substantiële wijzigingWettelijk begrip

Een wijziging van een product dat al op de markt is, die de veiligheid ervan beïnvloedt. Wie zo'n wijziging aanbrengt, wordt voor dat product als fabrikant beschouwd en neemt de plichten van de fabrikant over – een regel die revisiebedrijven, bundelaars en iedereen raakt die een product na aankoop aanpast om het door te verkopen.Bron: GPSR artikel 13

Melding van ongevallenWettelijk begrip

De plicht van de fabrikant om via de Safety Business Gateway de autoriteiten in te lichten wanneer een product dat hij in de handel heeft gebracht een ongeval heeft veroorzaakt met de dood of ernstige gezondheidsschade als gevolg. Dit staat los van de plicht om risico's te melden, en geldt ook als het product geacht werd te voldoen.Bron: GPSR artikel 20

Waarschuwingen en veiligheidsinformatieWettelijk begrip

De instructies en veiligheidsinformatie die een product moeten vergezellen in een taal die consumenten in de lidstaat van verkoop gemakkelijk begrijpen, zoals die lidstaat bepaalt. Duidelijke waarschuwingen maken een onveilig product niet veilig; ze zijn verplicht naast het algemene veiligheidsvereiste, niet in plaats daarvan.Bron: GPSR artikel 9, lid 7

ProductidentificatieWettelijk begrip

Het type-, partij- of serienummer of een ander kenmerk waarmee een specifiek product te identificeren is, aangebracht op het product of de verpakking. Zonder dat kenmerk kan een terugroepactie niet tot de getroffen partij worden beperkt en moet alles terug.Bron: GPSR artikel 9, lid 5

SanctiesWettelijk begrip

De verordening verplicht de lidstaten om doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties voor overtredingen vast te stellen en die aan de Commissie te melden. De bedragen worden dus nationaal bepaald en verschillen per lidstaat; er is geen uniforme GPSR-boete voor de hele EU.Bron: GPSR artikel 44

Digitaal productpaspoortAanverwant regime, niet de GPSR

Niet de GPSR. Het digitale productpaspoort wordt via de EU-ecodesignregels ingevoerd om per productgroep gegevens over duurzaamheid en circulariteit mee te geven. Het heeft een eigen tijdpad en vervangt, vervult of verruimt de plicht om een verantwoordelijke persoon te hebben niet.Bron: EU-ecodesignwetgeving

WEEEAanverwant regime, niet de GPSR

Niet de GPSR. WEEE (in Nederland AEEA) regelt de inzameling en recycling van elektrische en elektronische apparatuur en vereist meestal een eigen nationale registratie en in veel lidstaten een aparte gemachtigde. Een WEEE-gemachtigde neemt niet de GPSR-rol van verantwoordelijke persoon op zich.Bron: EU-wetgeving voor afgedankte elektrische en elektronische apparatuur

REACHAanverwant regime, niet de GPSR

Niet de GPSR. REACH regelt chemische stoffen, waaronder beperkte stoffen in voorwerpen en de plicht om informatie over zeer zorgwekkende stoffen door te geven. Een product kan aan REACH voldoen en toch niet aan het algemene veiligheidsvereiste van de GPSR, en de twee kennen verschillende verantwoordelijke rollen.Bron: Verordening (EG) 1907/2006

RoHSAanverwant regime, niet de GPSR

Niet de GPSR. RoHS beperkt bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur en wordt aangetoond via de eigen conformiteitsroute en CE-markering van die wetgeving. Over de verantwoordelijke marktdeelnemer onder de GPSR zegt RoHS niets.Bron: EU-wetgeving over gevaarlijke stoffen in elektrische apparatuur

Markttoezichtautoriteit (Duitsland)Wettelijk begrip

In Duitsland wordt het markttoezicht uitgevoerd door de deelstaten, niet door één nationale instantie; welke autoriteit contact met u opneemt, hangt dus af van de deelstaat waar het product opduikt. De Marktüberwachungsgesetz legt hun taken vast, van het controleren van producten tot het bevelen van corrigerende maatregelen en het opleggen van sancties.Bron: BAuA; Marktüberwachungsgesetz (MüG)

BAuAWettelijk begrip

Het Duitse federale instituut voor arbeidsveiligheid en arbeidsgeneeskunde. Het voert productveiligheidstaken uit onder de ProdSG en de MüG, vormt de schakel tussen de markttoezichtautoriteiten van de deelstaten, het federale niveau en Europa, en is het nationale Safety Gate-contactpunt van Duitsland.Bron: Bundesanstalt für Arbeitsschutz und Arbeitsmedizin

ProdSGWettelijk begrip

De Duitse productveiligheidswet. Duitsland heeft die met een wet van 3 februari 2026 aan de GPSR aangepast; de gewijzigde wet geldt sinds 19 februari 2026. Naast de GPSR regelt ze Duitse zaken, zoals markttoezicht en boetes bij overtreding van de GPSR. De GPSR zelf is een EU-verordening en geldt in Duitsland rechtstreeks.Bron: Duitse Produktsicherheitsgesetz (ProdSG), gewijzigd bij wet van 3 februari 2026, BGBl. 2026 I Nr. 29, van kracht sinds 19 februari 2026

MüG – MarktüberwachungsgesetzWettelijk begrip

De Duitse wet die het kader van het markttoezicht vastlegt: het controleren en bewaken van producten die op de markt worden aangeboden en het bestraffen van overtredingen. Het is het nationale kader waarbinnen een Duitse autoriteit optreedt in een GPSR-zaak.Bron: Duitse Marktüberwachungsgesetz

GPSR EU-verantwoordelijke persoon | Grüner Baum, €249/jaar →